Kompanie wschodnioindyjskie

Europejska ekspansja w kierunku Azji Wschodniej oznaczała wyzysk i wojny.

-ilustracja-

Kompania Wschodnioindyjska (Vereenigde Oost-Indische Companie) została założona w 1602 roku przez wydzielenie jej z „Kompanii dla Odległych Krajów”, która istniała od 1587. Kompania przejęła cały handel zamorski Holandii, przysparzając olbrzymich zysków tym, którzy posiadali w niej udziały.

Kompania była niemal całkowicie autonomiczna politycznie – miała prawo zawierać pokój, toczyć wojny, posiadać własną armię i flotę wojenną, a także bić własną monetę. Z całą flotą i siecią handlową, w połowie XVII w. była największą potęgą europejską w całej Azji, skutecznie blokując ekspansję angielską i portugalską oraz umacniając pozycję Holandii na terenie dzisiejszej Indonezji.

Kompania prowadziła działalność ze swojej centrali w mieście Batawia (dziś Dżakarta) na wyspie Jawa. Począwszy od założenia siedziby w 1621 roku, Holendrom udało się przejąć większość kolonii Portugalskich i skutecznie konkurować z Brytyjczykami przejmując kontrolę nad handlem przyprawami w Indiach Wschodnich. Przyprawy pozyskiwano przez przymusowe dostawy od miejscowej ludności. Po wyparciu Brytyjczyków z Wysp Korzennych (Moluków) Kompania zmonopolizowała rynek gałki muszkatołowej, pieprzu i goździków.

W okresie swojego działania Kompania Wschodnioindyjska opanowała zachodnie wybrzeże Sumatry, a w 1684 przejęła kontrolę nad wyspą Jawa. Pozyskane przyprawy wymieniała na opium, jedwabie, indygo, kamienie szlachetne (głównie diamenty i rubiny), dywany oraz perkale indyjskie.

Holendrzy utrzymywali też kontakty handlowe z Chinami i Japonią. Pod koniec XVIII w. jednak, na skutek wewnętrznych malwersacji oraz rosnącej w siłę konkurencji brytyjskiej, kompania chyliła się ku upadkowi. W roku 1799 została przejęta przez państwo holenderskie.

-ilustracja-

Kompania Wschodnioindyjska została założona w 1600 roku. podobnie jak jej holenderski odpowiednik, posiadała szerokie uprawnienia polityczne, militarne i handlowe, jak choćby ustanawiania prawodawstwa, budowy fortec itp.

Naczelną strategią działania Kompanii było przejmowanie kontroli nad kluczowymi portami i faktoriami, przy jednoczesnej rozbudowie armii w celu zabezpieczenia zdobytego terytorium i eliminacji konkurentów. Byli nimi Portugalczycy, Francuzi, ale przede wszystkim Holenderska Kompania Wschodnioindyjska.

Obszar działania:

To głównie Indie i wyspy na Oceanie Indyjskim. Dopiero w 1614 roku nawiązała handel z Chinami – otwarto wtedy faktorie w Tonkinie, Amo, Kantonie i na Tajwanie. XVII wiek był jednak okresem dominacji Holendrów i Brytyjczycy byli stopniowo wypierani z tamtego rejonu świata. Dopiero powstanie drugiej Kompani Wschodnioindyjskiej w 1698 roku, pozwoliło Anglii na dynamiczną ekspansję w Indiach, a także w Chinach.

Na przełomie XVIII i XIX w. Kompania zaczęła podupadać. W 1833 pozostawiono jej tylko funkcje administracyjne, które w 1858 przejęła korona brytyjska. Formalnie Angielską Kompanię Wschodnioindyjską rozwiązano w 1874.

Polubienia: 0

Epoka Qing

Artykuły z tego samego okresu historycznego: 10

Za jej długiego panowania rządzone przez Mandżurów Cesarstwo popadło w nieodwracalną zapaść.

Przeczytaj...

Wojny opiumowe to łącznie trzy wojny prowadzone przeciwko Chinom:

  1. Wielkiej Brytanii 1839–1842 oraz
  2. Wielkiej Brytanii i Francji w latach 1856–1858,
  3. Wielkiej Brytanii i Francji w latach 1859–1860.
Ich celem była dalsza ekspansja polityczna i gospodarcza tych mocarstw na terytorium Chin . Bezpośrednią przyczyną wojen stało się zniszczenie przez władze chińskie ładunku opium z kontrabandy brytyjskiej.

Przeczytaj...

Europejska ekspansja w kierunku Azji Wschodniej oznaczała wyzysk i wojny. Miała formę tego, co w opracowaniach historycznych określa się partnerstwem prywatno-publicznym. Kompania Wschodnioindyjska (Vereenigde Oost-Indische Companie) została założona w 1602 roku przez wydzielenie jej z „Kompanii dla Odległych Krajów”, która istniała od 1587. Kompania przejęła cały handel zamorski Holandii, przysparzając olbrzymich zysków tym, którzy posiadali w niej udziały.

Przeczytaj...

Dynastia Qing, zwana też Dynastią mandżurską, panowała w Chinach w latach 1644–1911. Władza Mandżurów w Chinach charakteryzowała się aktywną polityką podbojów zewnętrznych. Zaanektowano Tybet, Tajwan, Mongolię, oraz inne obszary Azji Środkowej.

Przeczytaj...

Po przegranych wojnach opiumowych dynastia Qing znacznie osłabła. Nastąpił gwałtowny wzrost biedy, korupcji i niepokoju społecznego. W 1843 roku Hong Xiuquan (洪秀全, 1814–1864) założył oparty na wzorach chrześcijańskich ruch religijny o nazwie Stowarzyszenie Czcicieli Boga. Głoszono w nim idee równości wszystkich ludzi, oraz nawoływano do obalenia dynastii Qing.

Przeczytaj...

Sun Jat-sen, właśc. Sun Zhongshan urodził się 12 listopada 1866 w rodzinie chłopskiej w powiacie Xiangshan (Xiāngshān 香山, obecnie miasto Zhongshan). W dzieciństwie mocno wpłynęła na niego historia Powstania Tajpingów oraz dokonania jego przywódcy – Hong Xiuquana.

Przeczytaj...

Po wojnach opiumowych zachodnie mocarstwa w całych Chinach zaczęły zakładać ośrodki misyjne propagujące religie zachodnie, a dokładnie chrześcijaństwo wśród Chińczyków. Spotkało się to z oporem, który stopniowo narastał.

Przeczytaj...

To bitwa która pozwoliła mandżurskiej dynastii Qing na przejęcie władzy w Chinach, do tamtej pory bezpiecznych za Wielkim Murem. Przywódca Qingów, Dorgon działając wespół z generałem poprzedniej dynastii Ming, pokonał armię dowodzącego buntem chłopskim Li Zichenga. Zwycięstwo oraz otworzenie przejścia przez Wielki Mur pozwoliło Mandżurom na szybkie zawładnięcie Pekinem, a tym samym definitywne zakończenie panowania dynastii Ming.

Przeczytaj...

Po otwarciu się na świat Japonii, które nastąpiło w wyniku rewolucji Meiji, kraj ten przystąpił do realizowania agresywnej polityki zewnętrznej. Polegała on ona budowaniu imperium poza granicami Japonii. Jednym z pierwszych kroków na tej drodze była ekspedycja mająca na celu podporządkowanie Półwyspu Koreańskiego. W roku 1894 Japończycy wysłali tam kontyngent wojskowy. Chińczycy wysłali własny. Pierwszym starciem między Japończykami, a armią chińską była potyczka morska między flotą japońską, a chińskimi transportowcami wiozącymi ludzi i sprzęt do wsparcia oporu króla Korei.

Przeczytaj...

[...] Japończycy, ustanawiając swój bieg w kierunku budowania narodowego bogactwa i władzy w oparciu o modele zachodnich, „cywilizowanych” krajów, chcieli konkurować o supremację z potęgami europejskimi. Japońscy decydenci czuli się uprawnieni do statusu równego ze statusem zachodnich potęg imperialnych. [...]

Przeczytaj...

Powiązane artykuły: 1

Wojny opiumowe

Wojny opiumowe

Artykuł o zbliżonej tematyce

Wojny opiumowe to łącznie trzy wojny prowadzone przeciwko Chinom:

  1. Wielkiej Brytanii 1839–1842 oraz
  2. Wielkiej Brytanii i Francji w latach 1856–1858,
  3. Wielkiej Brytanii i Francji w latach 1859–1860.
Ich celem była dalsza ekspansja polityczna i gospodarcza tych mocarstw na terytorium Chin . Bezpośrednią przyczyną wojen stało się zniszczenie przez władze chińskie ładunku opium z kontrabandy brytyjskiej.

Przeczytaj...

Komentarze: 0

Nie ma komentarzy

Napisz swój komentarz

Imię lub nick - obowiązkowe dla niezalogowanych
Obowiązkowy dla niezalogowanych

Zabezpieczenie antyspamowe:

  1. w pole Dobry Pomysł! wpisz 8 pomnożone przez przez 2.
  2. Możesz wstawić jeden link, ale to opóźni publikację komentarza. Dwa i więcej nie da rady.
  3. Komentarz przechodzi bez moderacji, jeśli ostatnią jego frazą jest Kartagina musi zostać zniszczona po łacinie.

Kup książki twórców Chiny.pl

Chińska sztuka wojny i stosowania forteli. Podstępy wojenne i historyczne bitwy - Piotr Plebaniak
36 forteli

Podręcznik budowania obrazów mentalnych i dziesiątki anegdot historycznych —— ze wstępem Andrzeja Sapkowskiego

Fragmenty Kup (też e-book)
Piękne chińskie sentencje, chińskie przysłowia i piękne myśli. Historia i kultura Chin w przykładach - Piotr Plebaniak
Starożytna mądrość chińska

Piękny prezent Zbiór 81 sentencji i cytatów, które są jednocześnie kluczem do zrozumienia chińskiej mentalności i chińskiej kultury

Fragmenty Kup (też e-book)
Piękne chińskie sentencje, chińskie przysłowia i piękne myśli.Mandaryni, chińska poezja i ludzie czynu. Złoty wiek chińskiej filozofii - Piotr Plebaniak Już w 2019
Drogi wędrownych doradców

Piękny prezent Zbiór 81 maksym o chińskich mandarynach, ich dziełach, ideach i duszach: o artystach, poetach i o ludziach czynu

Fragmenty Powiadom