-charbox-
-charbox-

1. Hodowla jedwabników

Nić jedwabną uzyskuje się z kokonów, które wytwarzają gąsienice pewnych motyli, przez kilkanaście dni przed przepoczwarzeniem się w dorosłego owada. Z jednego kokonu otrzymuje się nić o grubości kilku-kilkunastu mikronów, której długość dochodzi do kilkuset metrów. Aby wytworzyć kokon, gąsienica o długości około 7-8 cm, ważąca 5 g, musi wykonać około 40 tysięcy obrotów, przy czym traci ona na wadze ok 30%.

Jedwabniki żyją wyłącznie w hodowli – obecnie nie występują w stanie wolnym. Co więcej, motyle dorosłe nie potrafią latać. Opieka nad gąsienicami jedwabnika jest niezwykle skomplikowana. Ważna jest temperatura, pory karmienia w okresie pomiędzy wylęgiem gąsienic, a wysnuciem kokona (ok. miesiąca) – należy je wtedy karmić dniem i nocą.

Do wyprodukowania kilograma czystego jedwabiu (6 kg kokonów) potrzeba około 4000 gąsienic jedwabników, które zeżrą 170 kg liści morwowych.

2. Produkcja jedwabiu: „Mężczyźni orzą, kobiety tkają”

Za produkcję jedwabiu odpowiedzialne były kobiety – i to przez wszystkie etapy jego produkcji: opiekę nad gąsienicami i drzewami morwowymi, rozmotanie oprzędu, pleceni nici, farbowanie i tkanie. Kokony należy namoczyć we wrzątku, następnie rozwinąć włókna z oprzędu, później kilka bądź kilkanaście włókien skręcić w nić, która ma właściwości użytkowe.

3. Historia

Jedwab wytwarzany był w Chinach od co najmniej 4000 lat. Adamaszek, czyli rodzaj jednobarwnej tkaniny, oraz bogate jedwabne hafty, był wytwarzany już za dynastii Shang (1600–1050 p.n.e.).

Do IV wieku n.e. nikomu nie udało się wykraść sekretu cudownego włókna. Pierwszym wyłomem była kradzież jedwabników do Japonii właśnie w IV wieku. W Europie jedwabniki pojawiły się za panowania cesarza Justyniana (VI w.n.e.) za sprawą dwóch mnichów, którzy przemycili kokony z żywymi jedwabnikami w wydrążonych kosturach.

4. Zastosowania w Chinach

Piśmiennictwo i malarstwo

W Chinach teksty spisywano na deszczułkach bambusowych, jednak tekst wystarczająco nobliwy zamieszczano na jedwabiu. Niestety z tego powodu nigdy nie zobaczymy niektórych tekstów – setki lat sprawiają, że jedwab, jeśli nie jest pieczołowicie doglądany, ulega bezpowrotnemu zniszczeniu.

Hierarchia

Kosztowne jedwabne szaty symbolizowały bogactwo i pozycję społeczną.

Pieniądze

Zwoje jedwabiu służyły jako pieniądze. Badania archeologów i historyków wskazują, że było tak począwszy od dynastii Zhou (1050–256 p.n.e.) aż do dynastii Tang (618–907 n.e.)

Medycyna

Gąsienice używano do leczenia epilepsji i chorób kobiecych. Przypisywano im wiele właściwości: poprawy apetytu, samopoczucia, snu. Ponoć obniżają też ciśnienie krwi i leczą reumatyzm.

Jedzenie

Pieczone gąsienice z imbirem, oliwa, czosnkiem i sosem sojowym są wielkim przysmakiem. Robi się też z nich smaczną herbatę.

5. Produkcja i zastosowania współczesne

Obecnie jedwabniki hoduje się na całym świecie. W Polsce przed wojną istniało około 2000 ferm produkujących nić jedwabną, dziś praktycznie ich nie ma. Światowa produkcja jedwabiu oscyluje w okolicach 80 ton, z czego ok. 60% wytwarzane jest w Chinach, w których pracuje nad tym około 10 milionów osób. Oszacowano się, że w roku 2004 została wyprodukowana rekordowa ilość około 100 ton tkaniny jedwabnej.

Oto tabelka wielkości światowej produkcji:

Dane o produkcji jedwabiu naturalnego

zaczerpnięte z International Fibers Journal Vo. 17 No. 3, 2002

1950 – 19.000,

1960 – 31.000,

1965 – 33.000,

1970 – 41.000,

1975 – 48.000,

1980 – 53.000,

1981 – 57.000,

1982 – 55.000,

1983 – 55.000,

1984 – 56.000,

1985 – 59.000,

1986 – 63.000,

1987 – 63.000,

1988 – 64.000,

1989 – 66.000,

1990 – 66.000,

1991 – 67.000,

1992 – 67.000,

1993 – 68.000,

1994 – 69.000,

1995 – 92.000,

1996 – 71.000,

1997 – 75.000,

1998 – 77.000,

1999 – 83.000,

2000 – 85.000,

2001 – 86.000

Obecnie istnieją materiały syntetyczne, które skutecznie zastępują jedwab we wszystkich dziedzinach za wyjątkiem przemysłu odzieżowego, gdyż klienci oczywiście preferują jedwab naturalny.

Nić jedwabna jest niezwykle odporna, dzięki czemu znalazła następujące zastosowania: produkcja tkanin, spadochronów, poszyć balonów, opon rowerowych, żyłek wędkarskich, naciągów rakiet tenisowych. Po dziś dzień używa się jej także w chirurgii.

-ilustracja-
Polubienia: 0

Artykuły z tego samego okresu historycznego: brak wskazanego okresu

Powiązane artykuły: 3

Prawie wszystko o bambusie

Prawie wszystko o bambusie

Artykuł o zbliżonej tematyce

Bambus jest drewniejącą trawą wieloletnią z rodziny Poaceae. Jego pędy mają od 1 mm do 30 cm średnicy w zależności od gatunku. A gatunków bambusa jest około tysiąca – występują głównie w obszarach tropikalnych i subtropikalnych, najliczniej oczywiście w Azji wschodniej. Rozmaite gatunki bambusa osiągają wysokość od kilku centymetrów do 40 m. Charakteryzuje się niezwykle szybkim tempem wzrostu, dochodzącym do 70-80 cm dziennie. Pojedyncza łodyga dzieli się na równe segmenty, z których wyrasta jeden liść i/lub od jednego do kilkunastu odgałęzień.

Przeczytaj...
Porcelana

Porcelana

Artykuł o zbliżonej tematyce

Porcelanę wynaleziono około I wieku n.e. Jej powstanie było zwieńczeniem długich tradycji garncarskich. Technologia dojrzewała z biegiem stuleci i uważa się, że w czasach dynastii Song (X-XIII w.) osiągnęła pełną dojrzałość, a dzieła wytwórców osiągnęły niedoścignioną później jakość. Najsłynniejsze wytwórnie, których produkty kolejne pokolenia wytrwale naśladowały to Jun, Ding, Guan, Ge oraz Ru. Do czasów mongolskiej dynastii Yuan centrum produkcji porcelany został rejon Jingdezhen.

Przeczytaj...

Do celów rytualnych znaki pisma chińskiego umieszczano na kościach zwierząt i skorupach żółwi. Do pisania ksiąg, dokumentów oficjalnych i korespondencji używano płytek drewnianych, a w szczególnych przepadkach na jedwabiu, a najpopularniejszym nośnikiem były zwoje bambusowych deszczułek. Znaki były żłobione, ale najczęściej malowane pędzelkiem. W miarę rozwoju i komplikacji organizmów państwowych powstało bardzo duże zapotrzebowanie na tani sposób zapisywania coraz większej ilości dokumentów. I tak pojawił się papier.

Przeczytaj...

Komentarze:

Nie ma komentarzy

Napisz swój komentarz

Imię lub nick - obowiązkowe dla niezalogowanych
Obowiązkowy dla niezalogowanych

Zabezpieczenie antyspamowe:

  1. w pole Dobry Pomysł! wpisz 15 pomnożone przez przez 2.
  2. Możesz wstawić jeden link, ale to opóźni publikację komentarza. Dwa i więcej nie da rady.
  3. Komentarz przechodzi bez moderacji, jeśli ostatnią jego frazą jest Kartagina musi zostać zniszczona po łacinie.

Kup książki twórcy Chiny.pl

36 forteli

Podręcznik budowania obrazów mentalnych i dziesiątki anegdot historycznych — ze wstępem Andrzeja Sapkowskiego

Starożytna mądrość chińska

Zbiór 81 sentencji i cytatów, które są jednocześnie kluczem do zrozumienia chińskiej mentalności i chińskiej kultury

Drogi wędrownych doradców

Pięknie ilustrowany zbiór 81 maksym układających się w wizję starożytnych artystów, poetów i ludzi czynu, których zbiorowy wysiłek stał się fundamentem chińskiej cywilizacji.

Mulan i inne opowieści z dawnych Chin

Zbiór pięknych, pełnych pozytywnej energii opowieści oraz skłaniających do zadumy legend i anegdot, który pomoże ci zrozumieć kulturę i historię Państwa Środka.

Chiny. Zrozumieć imperium

Zbiór 81 maksym i przysłów, z pomocą których zrozumiesz esencję chińskiej historii: poznasz czyny i uczucia ludzi, których losy i czyny są tworzywem chińskiej państwowości i aspiracji imperialnych.

Sun Zi i jego Sztuka wojny (red.)

Traktat Sztuka wojny w przekładzie Piotra Plebaniaka bezpośrednio z chińskiego języka klasycznego, stylizowany na piękną polszczyznę Sienkiewicza. Do tego wizje wojny i konfliktów prof Bralczyka i ponad 20 innych mistrzów oraz ekspertów.

Traktat Sztuka wojny

Traktat Sztuka wojny w wizjonerskim przekładzie i z omówieniem Piotra Plebaniaka. Język przekładu stylizowany na piękną staropolszczyznę.